Erkeklerde meme dokusunun büyümesi tıpta jinekomasti olarak adlandırılır. Her yaşta görülebilir, ancak en sık ergenlik döneminde ortaya çıkar. Ergen erkeklerin yaklaşık yarısında bir dönem gözlenir ve büyük çoğunluğunda kendiliğinden geriler.
Yetişkinlerde tablo farklıdır. Erişkin bir erkekte ortaya çıkan meme büyümesi genellikle kendiliğinden geçmez ve altında hormonal bir denge bozukluğu, kilo, kullanılan bir ilaç veya bir sağlık sorunu bulunabilir.
Aşağıda yetişkinlerde ve erkek çocuklarda meme büyümesinin nedenleri, hangi durumlarda kendiliğinden geçtiği, hangi doktora başvurulması gerektiği ve tedavi seçenekleri ayrı ayrı ele alınmıştır.
İçindekiler
Jinekomasti, erkekte meme bezi dokusunun büyümesidir. Meme başının altında elle hissedilen, bastırınca hassasiyet verebilen bir sertlik şeklinde başlar. Tek taraflı da olabilir, iki taraflı da.
Burada önemli bir ayrım vardır. Göğüs bölgesindeki dolgunluğun kaynağı her zaman meme bezi değildir; kilo fazlalığına bağlı yağ birikimi de aynı görüntüyü oluşturabilir. Buna psödojinekomasti, yani yalancı jinekomasti denir. İkisinin tedavisi farklı olduğu için muayenede bu ayrımın yapılması gerekir.
Jinekomastinin temelinde östrojen ve testosteron arasındaki dengenin östrojen lehine bozulması yatar. Bu dengeyi bozan başlıca durumlar şunlardır:
Ergenlik döneminde vücut yüksek miktarda cinsiyet hormonu üretmeye başlar. Bu geçiş sırasında östrojen düzeyi testosterondan daha erken yükselir ve aradaki dengesizlik meme dokusunu uyarır.
Bu tablo bir hastalık değildir. Ergen erkeklerin yaklaşık yarısında görülür, genellikle 10 ile 14 yaş arasında başlar ve en belirgin hali 13 ila 14 yaş civarındadır.
Meme başının altında badem büyüklüğünde bir sertlik, dokunmakla hassasiyet ve tek tarafta daha belirgin bir büyüme sık rastlanan bulgulardır. Tek taraflı olması genellikle endişe verici değildir; iki meme aynı hızda gelişmeyebilir.
Evet, olguların büyük çoğunluğunda tedavi gerekmeden geriler. Gerileme genellikle 6 ay ile 2 yıl arasında tamamlanır. Bu sürede yapılması gereken tek şey düzenli takiptir.
Süreci hızlandırdığı gösterilmiş bir ilaç, krem veya bitkisel ürün yoktur. Yapılabilecek en faydalı şey sağlıklı kiloyu korumaktır, çünkü fazla kilo hem görüntüyü büyütür hem östrojen üretimini artırır.
Beklenen düzelmenin gerçekleşmediği durumlar da vardır. Büyüme 2 yıldan uzun sürmüşse veya 17 ila 18 yaştan sonra devam ediyorsa kendiliğinden gerileme ihtimali düşüktür. Bu aşamada dokuda sertleşme oluştuğu için beklemek sonucu değiştirmez ve cerrahi değerlendirme gündeme gelir.
İlk başvuru çocuk endokrinolojisi bölümüne yapılmalıdır. Bu bölüm hormon dengesini değerlendirir, gelişimin normal seyrinde olup olmadığını belirler ve altta yatan bir hastalık bulunup bulunmadığını araştırır.
Çocuk endokrinoloji bulunmayan yerlerde çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına başvurulabilir; gerekli görülürse yönlendirme yapılır.
Plastik cerrahi devreye ergenlik tamamlandıktan ve kendiliğinden gerileme ihtimali kalmadıktan sonra girer. Yani sıralama şudur: önce hormonal değerlendirme ve takip, ardından gerekiyorsa cerrahi.
Ergenlik dönemindeki meme büyümesi çoğunlukla zararsızdır. Ancak aşağıdaki bulgular varsa değerlendirmeyi ertelememek gerekir:
Tedavi planı jinekomastinin tipine göre belirlenir. Üç tip vardır:
Ayrıca ileri olgularda deri fazlalığı da bulunabilir. Bu durumda dokunun çıkarılmasına ek olarak deri de düzenlenir.
Meme başının altında hissedilen şişlik ve hassasiyet, çoğunlukla meme bezi dokusunun uyarılmasına bağlıdır. Ergenlik döneminde bu bulgu beklenen bir gelişmedir ve genellikle birkaç ay içinde azalır.
Yetişkin bir erkekte yeni ortaya çıkan meme şişmesi ise araştırılması gereken bir bulgudur. Bu tabloda kullanılan ilaçlar gözden geçirilir, hormon düzeyleri ve tiroid ile karaciğer fonksiyonları kontrol edilir.
Tek taraflı, sert ve ağrısız bir kitle varsa erkek meme kanseri ihtimali de değerlendirilir. Nadirdir, ancak atlanmaması gereken bir durumdur.
Tedavi nedene ve tipe göre belirlenir. Sıralama şöyledir:
Ameliyatın nasıl yapıldığı, iyileşme süreci ve sonrasında dikkat edilmesi gerekenler jinekomasti ameliyatı sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır. Ameliyatın zorluk derecesiyle ilgili sorular ise jinekomasti zor mu başlığında yanıtlanmıştır.
Ergenlik dönemindeki meme büyümesi çoğu ailenin düşündüğünden daha yaygındır ve büyük çoğunluğunda kendiliğinden geriler. Bu dönemde doğru yaklaşım, aceleci bir girişim yerine hormonal değerlendirme ve düzenli takiptir.
Ergenlik tamamlandıktan sonra devam eden ya da yetişkinlikte ortaya çıkan jinekomastide ise beklemek sonucu değiştirmez. Bu aşamada tipin belirlenmesi ve buna uygun tedavinin planlanması gerekir. Değerlendirme için Op. Dr. Bora Yücel Estetik Kliniği ile iletişime geçebilirsiniz. Uygulanan işlemler ve deneyim hakkında bilgi hakkımda sayfasında yer almaktadır.