Op. Dr. Bora Yücel
Mastektomi Nedir, Türleri Nelerdir?
klinikest@gmail.com +90 (542) 191 49 19
- 10 Ocak 2026
- 5 dakikada okuyun.
- Plastik Rekonstruktif Estetik Cerrah Op. Dr. Bora Yücel
Meme kanseri tedavisi veya hastalığın önlenmesi amacıyla mastektomi gerçekleştirilir. Onkoloji ile estetik ve plastik cerrahi uzmanları hasta psikolojisini olumlu etkileyecek ek cerrahi işlemler uygulayabilir.
Mastektomi nedir?
Mastektomi, meme kanseriyle mücadelede ya da kanser gelişme riski yüksek olan kişilerde koruyucu amaçla uygulanan cerrahi bir işlemdir. Bu operasyonda, hastalıklı olduğu tespit edilen veya ileride kanserleşme ihtimali bulunan meme dokusu tamamen ya da kısmen çıkarılır.
Meme kanseri tedavisi için kullanılan yöntemler; kemoterapi, radyasyon tedavisi, hormonal tedavi ve cerrahi tedavidir. Cerrahi tedavi, yani mastektomi, kanserden etkilenen memenin tamamının veya bir kısmının çıkarıldığı en sık kullanılan tedavi yöntemidir.
Mastektomi türleri nelerdir?
Mastektomi, hastalığın yayılımı, kanserin evresi ve kişinin risk durumu gibi faktörlere göre farklı şekillerde uygulanabilir. Cerrahi yaklaşım, çıkarılan doku miktarına ve korunan yapılara göre değişir. En sık uygulanan mastektomi türleri aşağıdaki gibidir:
Radikal mastektomi (Komple mastektomi) total mastektomi
Bu cerrahi yöntemde memenin tamamı çıkarılır. Radikal mastektomide buna ek olarak koltuk altı lenf düğümleri ve göğüs duvarındaki kaslar da alınır.
Total mastektomide göğüs kasları korunur. Günümüzde bu ameliyatlar daha çok tümörün yayılım gösterdiği ya da diğer cerrahi seçeneklerin yeterli olmadığı durumlarda tercih edilir.
Subkutanöz mastektomi (Sadece meme dokusunun çıkarılması)
Subkutanöz mastektomide yalnızca meme dokusu çıkarılır, meme derisi ile meme başı ve areola, yani göğüs ucunun çevresindeki bölge korunur. Bu yöntemi genellikle koruyucu cerrahi planladığımız, aynı seansta meme rekonstrüksiyonu düşündüğümüz hastalarda değerlendiriyoruz. Ancak her hasta için uygun değildir. Bu süreçte onkolojik güvenlik ön planda tutulur.
Koloktonal mastektomi (Meme ucu ve areola çıkartılması)
Bu yöntemde meme dokusu ile meme başı ve areola çıkarılır. İşlem sırasında meme derisinin büyük kısmı korunur. Meme ucunun çevresinde tümör riski bulunan hastalarda tercih edilen bir cerrahi seçenektir. Bu yöntemde cildin korunması, rekonstrüksiyon açısından önemli bir avantaj sağlar.
Proflaktik mastektomi (koruyucu mastektomi)
Proflaktik mastektomi, henüz meme kanseri tanısı almamış ancak genetik yatkınlık veya aile öyküsü nedeniyle yüksek risk taşıyan hastalara uygulanan koruyucu bir cerrahidir. Amaç, meme kanseri gelişme riskini belirgin şekilde azaltmaktır. Bu karar hasta ile detaylı görüşülerek ve multidisipliner değerlendirmeler ve detaylı tetkikler yapılarak alınır.
Mastektomi ve rekonstrüksiyon (Meme yeniden yapılandırma)
Mastektomi, kanserli dokuyu ya da ileride kanser olma ihtimali yüksek olan meme dokusunu tamamen ya da kısmen alındığı bir ameliyattır. Asıl hedef hastalığı kontrol altına almaktır.
Rekonstrüksiyon dediğimiz şey, alınan memenin yeniden şekillendirilmesidir. Bu şekillendirme işlemi iki yöntemle yapılır. Meme silikonunun mastektomiyle aynı ameliyatta yerleştirilmesi, kanser tedavisi süreci bittikten sonra meme implantının yerleştirilmesi. Hangisinin hasta için doğru yöntem olduğuna tek başımıza karar vermiyoruz. Tedavi süreci, yapılması gereken ek tedaviler ve hastanın isteği burada belirleyici oluyor.
Şunu özellikle söylemekte fayda var: Rekonstrüksiyon yaptırmak kanserin tekrar etme riskini artırmaz. Ayrıca herkes bu tedaviyi yaptırmak zorunda da değil. Bu da tamamen saygı duyulması gereken bir tercihtir.
Mastektomi neden yapılır?
Genel olarak aşağıdaki durumlarda bu cerrahi işleme başvurulur:
- Meme kanseri tanısı konulduğunda
- Tümör memenin büyük bir kısmını kapladığında
- Kanserin memede birden fazla odakta bulunması durumunda
- Meme koruyucu cerrahinin yeterli olmayacağı düşünüldüğünde
- Kanserin tekrar etme riski yüksek olduğunda
- Radyoterapiye uygun olmayan hastalarda
- BRCA gibi genetik mutasyonlar nedeniyle kanser riski çok yüksek kişilerde
- Aile öyküsü güçlü olan ve koruyucu cerrahi isteyen hastalarda
Mastektomi sonrası iyileşme süreci
Mastektomi sonrası iyileşme süreci kişiden kişiye değişir. Bu süreçte görülen belirtiler genel olarak aynıdır. Ameliyattan sonra vücudun bir toparlanma dönemine girdiğini bilmek önemlidir. İlk günler sizin için biraz zor geçebilir ama bu sürecin geçici olduğunu unutmamak gerekiyor.
Ameliyattan sonra nelerle karşılaşabilirsiniz? İlk günlerde ameliyat bölgesinde ağrı ve gerginlik hissi olabilir. Bu beklediğimiz bir durumdur. Koltuk altına müdahale yapıldıysa kolu kaldırırken zorlanma ve sertlik hissi de yaşanabilir.
Mastektomi sonrası şişlik ve ödem sık görülür. Bazı hastalarda uyuşukluk veya hissizlik de olabilir. Çünkü ameliyat sırasında sinirler kısmen etkilenir. Endişeye gerek yok. Bu durum da geçicidir.
Ameliyat sonrası genellikle dren dediğimiz küçük hortumlar olur. Bunlar vücutta biriken sıvıyı dışarı almak için konur. Drenler geçici olup birkaç gün içinde çıkarılır.
Mastektomi sonrası dikkat edilmesi gerekenler
Öncelikle mastektomi sonrası dinlenmek çok önemli. Ama bu hiç hareket etmeyeceğiniz anlamına gelmez. Hafif yürüyüşler ve doktorunuzun önerdiği kol egzersizleri iyileşmenizi hızlandıracaktır.
Ağrı kesicileri ‘dayanırım’ diye ertelememenizi tavsiye ediyoruz. Çünkü ağrınız kontrol altındayken vücudunuz daha rahat iyileşir.
Yara bakımını mutlaka önerildiği şekilde yapın. Kızarıklık, artan ağrı, kötü kokulu akıntı veya ateş olursa gecikmeden doktorunuza haber vermelisiniz.
Kuşkusuz ki beslenme de bu dönemde çok önemli. Protein ağırlıklı, dengeli beslenmek ve bol sıvı almak iyileşmenize katkı sağlar.
Duygusal olarak iniş çıkışlar yaşayabilirsiniz. Bu da çok normaldir. Gerekirse destek almaktan çekinmeyin.
Bu süreçte karşılaşabileceğiniz belirtileri tekrarlayalım:
- Hafif ve orta şiddette ağrı
- Ameliyat bölgesinde sertlik
- Uyuşma veya karıncalanma hissi
- Yorgunluk
- Kol hareketlerinde geçici kısıtlılık
Bunların çoğu haftalar içinde azalır. Aylar içinde vücut yeni duruma uyum sağlar.
Mastektomi sonrası nelerden kaçınmalısınız?
İlk haftalarda ağır kaldırmaktan mutlaka kaçının. Özellikle ameliyat olan tarafla ani ve zorlayıcı hareketler yapmayın.
Doktorunuza sormadan yara yerine krem, bitkisel ürün ya da farklı bir uygulama gerçekleştirmeyin.
Sigara ve alkol iyileşmenizi, kan dolaşımınızı ve bağışıklık siteminizi yavaşlatır. Mümkünse tamamen bırakılmalı veya en azından bu dönemde uzak durulmalıdır.
Kendinizi başkalarıyla kıyaslamayın. ‘O daha çabuk toparlandı’ gibi düşünceler süreci zorlaştırır. Her vücut farklı şekilde iyileşme gösterir.
Mastektomi kaç saat sürer?
Ortalama olarak mastektomi ameliyatı 1,5 – 3 saat arasında sürer.
Ameliyat süresi, aynı seansta meme rekonstrüksiyonu yapılması, koltuk altı lenf bezlerinin çıkarılması, cerrahinin iki taraflı olması ya da daha önce geçirilmiş ameliyatlar nedeniyle dokuların zorlayıcı olması durumunda uzayabilir. Buna karşılık sadece tek taraflı ve basit mastektomi planlandığında, lenf bezlerine müdahale edilmediğinde ve rekonstrüksiyon ileri bir zamana bırakıldığında ameliyat süresi genellikle daha kısalır.
Mastektomi olan kol neden kullanılmaz?
Mastektomi sonrası ameliyat yapılan taraftaki kolda lenf dolaşımı geçici veya kalıcı olarak etkilenebilir. Bu nedenle o kolun zorlanması, kan alma ya da tansiyon ölçümü gibi işlemler şişlik ve lenfödem riskini artırabilir.
Mastektomi sonrası kemoterapi şart mı?
Kemoterapi gerekliliği; tümörün tipi, evresi, lenf bezlerinin durumu ve patoloji sonuçlarına göre değerlendirilir ve her hasta için ayrı karar onkoloji uzmanı tarafından verilir.
Mastektomi ameliyatı riskli mi?
Hayır, mastektomi genel olarak riskli bir ameliyat değildir.
Deneyimli bir ekip tarafından yapıldığında ciddi komplikasyon riski düşüktür. Ancak her cerrahi işlemde olduğu gibi enfeksiyon, kanama veya iyileşme süreciyle ilgili bazı riskler bulunabilir.
Bu metin bilgilendirme amacıyla yazılmıştır. Doktorunuzun önerileri esas alınmalıdır. Daha fazla bilgi için Op.Dr. Bora Yücel ile iletişime geçebilirsiniz.